Welcome to ocean of literature


नेपाली भाषा र साहित्य सम्बन्धी अध्ययन र अनुसन्धान गर्न एउटै साइटमा गएर पनि धेरै सामाग्रिहरु उपलब्ध गराउने उद्देश्यले उपयोगी लिन्कहरु समावेश गरिएका छन। त्यहाँ उपलब्ध सामाग्रीहरुको तथ्य उपादेयता र विश्वासनियता सम्बन्धीत वेव साइटमा निर्भर हुनेछ। 
​​




Initiated by members of NRNA ICC Language and Literature sub Committee 2017-2019 

साहित्य सागरमा स्वागत छ!

A resource pool for the researchers, students and all who are interested about Nepali language lierature and contributers as well as reference materials for ​nepali writers on English and hindi language and literature 


Nepali Literature

Nepali Language

Nepali Writers

नेपाली भाषा

नेपाली साहित्य

नेपाली साहित्यकार 

  
नेपाली भाषाको लिखित इतिहास नै १०३२ वर्ष पुरानो छ । नेपाली भाषाको इतिहासको कुरा गर्ने हो भने आजभन्दा १०३२ वर्षअघि भूपाल दामुपालको समयको दुल्लु शिलालेख नै हाम्रो अहिलेसम्म भेटिएको प्राचीन दस्तावेज हो।

नेपाली भाषा संसारका नैसर्गिक वा प्राकृतिक भाषाहरूमध्ये एक हो । यो कुनै कृत्रिम भाषा होइन । यसको आफ्नो मौलिक स्वरूप छ । यसको आफ्नो इतिहास र सुदीर्घ परम्परा छ । यसका आफ्ना संरचनागत विशेषताहरू छन् । नेपालभित्र र बाहिर ठूलो सङ्ख्यामा यसका वक्ताहरू छन् । कथ्य र लेख्य अनि औपचारिक र अनौपचारिक सबै प्रकारका भाषिक अभिव्यक्ति यसका माध्यमबाट हुँदै आएका छन् । नेपालको एक प्रमुख राष्ट्रभाषाका रूपमा रहेको यस भाषाका विभिन्न क्षेत्रीय, सामाजिक र प्रयोजनपरक भेदहरू रहेका छन् ।
  
बोलीचालीको भाषाका रुपमा नेपाली भाषा धेरै पहिलेदेखि समाजमा रहँदै आए पनि संस्कृत सुसंस्कृत भाषा मानिने भएकाले लेख्य रुपमा भने लामो समयसम्म संस्कृत भाषाकै प्रधानता थियो।
  
  
  
नेपाली भाषामा लेखिएका कृतिहरुलाई नै नेपाली साहित्य भन्न सकिन्छ। हुन त नेपाली लोक साहित्यको परम्परा युगौँ पुरानो छ तर पनि लिखित र व्यव्स्थित रुपमा नेपाली साहित्य भरखरै मौलाएको हो। नेपाली साहित्यलाई देश भित्रको साहित्य र देश बाहिरका साहित्यको रुपमा लिन सकिन्छ। 

नेपाली   साहित्य बुझ्न बिभिन्न विधामा, काल खन्डमा र बिभिन्न वादहरुका आन्दोलन के कस्ता प्रयासहरु भए र के कस्ता प्रकारका कृति हरु जन्मे तथा समाजमा त्यसको प्रभाव के कस्तो रह्यो हेर्न पर्ने हुन्छ। यो वेव साइटमा बिभिन्न संघ संस्था, व्यक्तित्व र साहित्यकारहरु बाट गरिएका योगदानहरु पाइने वेव लिन्कहरु समावेस गरिएको छ। ति लिन्कहरु सम्बन्धित श्रष्टा र श्रोतहरुहरुकै अन्तरगत रहेका र अनुसन्धानकर्ता, अध्यता र विध्यार्थिहरुको सुविधाको लागि  नेपाली सन्दर्भ श्रोतका रुपमा राखिएका हुन।
  
नेपाली साहित्य पूर्व मेची देखी पश्चिम महाकाली सम्मको भुगोलमा मात्र सिमित नरही संसारका बिभिन्न भागहरुमा फैली मौलाईरहेको छ। बिशेष गरी जहाँ जहाँ नेपाली भाषा बोलिन्छ, त्यहाँ नेपाली साहित्यको पनि बिकास भएको पाईन्छ। नेपाली साहित्य नेपाल, सिक्किम, दार्जिलिङम भुटान, भारतको उत्तराखण्ड, असाम आदी ठाउँहरुमा बिकास भएको पाईन्छ। नेपाली साहित्यका केही सम्मानित नामहरु आदी कवी भानु भक्त आचार्य, महाकवी लक्ष्मी प्रशाद देवकोटा, कवी शिरोमणी लेखनाथ पौड्याल, युवा कवी मोतिराम भट्ट, राष्ट्र कवी माधव प्रसाद घिमिरे, भूपी शेरचन, वाल कृष्ण सम, बिपी कोइराला, गोपाल प्रसाद रिमाल, भिमनिधी तिवारी हास्यकार भैरव अर्याल आदिलाई लिन सकिन्छ। त्यसै गरी लैन सिंह बाङ्देल, ईन्द्र बहादुर राइ, लील बहादुर छेत्री,धरणीधर कोइराला पनि त्यत्ती नै चर्चित नाम हुन। नेपाली साहित्यमा महिलाहरुको पनि महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ जस्मा पारीजात, बानिरा गिरी, मन्जुश्री थापा, झमक घिमिरे, तोया गुरुङ, ऐश्वर्य शाह, राधा पौडेल आदिलाई लिन सकिन्छ।
​​
  
शुभकामना सन्देश  - जीवा लामिछाने 


गैरआवासीय नेपाली संघ विश्वभरि छरिएर रहेका नेपालीलाई नेपालसँग जोड्ने साझा थलोका रुपमा विगत डेढ दशकदेखि क्रियाशिल छ । प्रारम्भका एक दशक यो संस्थाले आफ्नो विश्वब्यापी संघठन निर्माण गर्ने, एकअर्काका समस्या पहिचान गर्ने र आफ्नो मातृभूमिसँग यो संस्थालाई कसरी जोडिन सकिन्छ, त्यसको खाकाहरु कोर्नमा खर्च गर्यो । आज यो संस्थाले आफ्नो मातृभूमि, मातृभाषा र आफन्तजनसँग जोडिएर जे जस्तो काम गरिरहेको छ, त्यसका लागि संस्थाको पहिलो दशक निकै महत्वपूर्ण भएको र पछाडि फर्किएर हेर्दा त्यसमा सन्तोष गर्ने ठाउँ प्रसस्त देखिन्छ । स्थापनाको पहिलो दशकमैं नेपाल सरकारका विभिन्न निकायसँग हामीले नजिकको सम्बन्ध राखेर काम गर्यौं । आज अस्तित्वमा आएका विभिन्न योजनाहरु, विदेशमा नेपाल चिनाउने विभिन्न कार्यक्रमहरु, ब्यापार र लगानीका क्षेत्रहरु, वैदेशिक लगानी नेपाल भित्राउने प्रयासहरु, महिला सशक्तिकरणका कार्यहरु, युवा र खेलकुदसम्बन्धी कार्यक्रमहरु, नेपाल नीति निर्माणमा सहयोग गर्ने कार्यहरु र विपद् व्यवस्थापनका विभिन्न कार्यक्रमहरुको खाका पनि यहि पहिलो दशकमा देखिएका सपनाहरु हुन् ।

यसै सन्दर्भमा म गैरआवासीय नेपाली संघको अध्यक्ष हुंदा संघले आगामी दिनमा भाषा, साहित्य, संस्कृति र सम्पदाका क्षेत्रमा नेपाल सरकारका निकायसंग साझेदारी गरी अघि बढ्ने सहमति गर्यो । त्यसै अनुरूप गैरआवासीय नेपाली संघ अन्तर्रा्ष्ट्रिय कार्यकारी सचिवालयअन्तरगत भाषा, साहित्य, संस्कृति र सम्पदा प्रवद्र्धन कार्यदलको संयोजनमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका तत्कालीन कुलपति बैरागी काँइलाबीच २०७० साल अशोज २३ गते भाषा साहित्यका क्षेत्रमा मिलेर काम गर्ने सम्झौता भएको थियो । सम्झौतामा नेपाली भाषा, साहित्य र संस्कृतिको संबद्र्धन गर्दै विश्वब्यापीकरण गर्न देश विदेशमा रहेका नेपालीभाषी साधकहरु उपस्थित गराई सामायिक विषयमा गोष्ठी एवं सभा गर्ने, डायस्पोरिक लेखका विभिन्न ग्रन्थहरु तयार गर्ने, नेपाली भाषामा लेखिएका कृति एवं रचनाहरुलाई अन्तर्राष्ट्रिय भाषामा अनुवाद गर्ने सहमति भएको थियो । त्यसैगरि प्रज्ञा प्रतिष्ठानले स्थापना गरेको डायस्पोरिक डेस्कलाई सशक्त बनाइ त्यसैमार्फत गैरआवासीय नेपालीका साहित्य सिर्जनाका विधागत ग्रन्थहरु सम्पादन एवं प्रकाशन गर्ने सहमति भएको थियो ।

यसका लागि गैरआवासीय नेपाली संघ र प्रज्ञा प्रतिष्ठानले एक कोष स्थापना गरि साहित्य लेखन, संकलन, सम्पादन एवं प्रकाशनलाई स्थायी रुप दिने निर्णय भएको थियो । यसैको पछिल्लो कडिका रुपमा अन्तरदेशीय नेपाली कथाहरुको संग्रह  प्रकाशित भयो। त्यस्तै नारीहस्ताक्षर मुक्तक संग्रहको प्रकाशन भयो। बिभिन्न महाँदेशबाट अनुवादका कृतिहरु प्रकाशन भै रहेका छन् । उत्तर अमेरिकाबाट प्रकाशित डिस्टेण्ट रे  अंग्रेजी भाषामा प्रकाशित कथा संग्रह तपाईहामी समक्ष आउन सफल भएको छ । यी प्रकाशनहरुले मलाई अपार हर्ष लागेको छ । यी पुस्तकहरुले  विश्वका कुना कुनामा रहेर नेपाली साहित्यमा योगदान गरिरहनु भएका साहित्यकर्मीहरुलाई नेपालको साहित्यको मुख्य धारामा अटाएको मात्र होइन, डायस्परिक लेखनको इतिहास खोज्न पनि सजिलो बनाइदिएको छ । यसले विद्यालय एवं विश्वविद्यालयीय पाठ्यक्रममा डायस्परिक रचना समावेश गर्ने बाटो पनि खोलिदिएको छ । यसअघि प्रकाशन भएको कविता सङ्ग्रहले खनिदिएको यो गोरेटो अब कथा हुँदै साहित्यको सबै विधामा लेखिरहनु भएका साहित्यकारहरुलाई क्रमशः मुलधारमा समेट्ने फराकिलो राजमार्ग बन्ने विश्वास पनि पलाएको छ ।

त्यस्तै गरेर गैह्रआवाशीय नेपाली संघ भाषा साहित्य उपसमितिका  सदस्य मणी नेपाली पनेरु र साथिहरुको पहलमा साहित्यसागर नेट वेवबाट नेपाली साहित्यको श्रीबृद्धिमा अर्को कदम अगाडी बढेको छ । यसको उत्तरोत्तर प्रगतिको कामना गर्दछु । अन्त्यमा नेपाल लगायत विश्वभर छरिएर रहनु भएका साहित्यिक मनहरुप्रति आभार प्रकट गर्दछु । विदेशको भूमिमा व्यवशायिक लेखनभन्दा पर रहेर बस्नु पर्ने बाध्यताका बीच पनि जुन किसिमका गहनकार्यहरु भएका छन । यी कार्यहरुले डायस्परिक साहित्यको शीर उँचो बनाएको मैले महसुस गरेको छु । 

जीवा लामिछाने पूर्व अध्यक्ष, गैरआवासीय नेपाली संघ, अन्तर्रा्ष्ट्रिय समन्वय परिषद्
  






​​


  
शुभकामना सन्देश गोविन्दप्रसाद गौतम

  
गैह्रआवासीय नेपाली संघ अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद, भाषा तथा साहित्य उपसमितिको उत्तर अमेरिका स्थित अमेरिकाको क्यालिफोर्निया राज्यका हाम्रा सदस्य श्री मणी नेपाली पनेरु जीको सक्रिय नेतृत्व र भिजनमा यो कार्य भएको हो । नेपाली भाषा र साहित्यको श्रीबृद्धीका लागि भएको यो प्रयाश प्रसंसनिय र सह्रानिय छ । यो वेवसाइडले   NRNA को पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली  भाषा तथा साहित्य सम्मेलनका प्रमुख अतिथि साहित्यकार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति डा श्री गंगाप्रसाद उप्रेतीज्यूका बाहुलीबाट अनावरण हुने  अवशर पाउनु अर्को गौरवको कुरा हो । गत सेप्टेम्वर महिनाको १ र २ तारिखमा अमेरिकाको बोस्टनमा भएको सम्मेलनमा यसको समुद्घघाटन भएको थियो । 


कार्यक्रममा  नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठान सँगको समन्वययमा भाषा साहित्य उपसमितिले प्रकाशन गरेको डायस्पोरिक कथाकारहरुको कथा संग्रह अन्तर्देशिय नेपाली कथाहरुको पनि विमोचन भएको थियो ।त्यस्तै गरी भाषा साहित्य उपसमितिको अर्को पुस्तक सल्लाहकार रमेश पौडेल द्वारा सम्पादित नारी हस्ताक्षर मुक्तक संग्रम  र उत्तर अमेरिकाका कथाकारहरुको अंग्रेजी भाषामा अनुवादित कथा संग्रह डिस्टेण्ट सनरेज पनि बिमोचन भएको थियो । 


            यस वेवसाइडले नेपाली हिन्दि अंग्रेजी साहित्यका पाठकहरुलाई एकै ठाउँमा बसेर आफुले इच्चाएका  बिबिध साहित्यक बिधाहरुको अध्यन गर्न सरल र सहज ढंगले पाउनेछन । यसले अध्ययन र अध्यापन गराउँनेहरुलाई र सोधकर्ताहरुलाई समेत  श्रोतको रुपमा सहयोग पुर्याउने छ भन्ने मैले विश्वार लिएको छु । यसले नाम अनुसारकै साहित्यको सागर भएर सन्सार घुम्न र यात्रुहरुलाई संसार घुमाउन सफल होस । हार्दिक शुभकामना दिन चाहान्छु ।



भवदिय
गोविन्दप्रसाद गौतम

संयोजक
गैह्रआवासीय नेपाली संघ अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय समिति,
भाषा तथा साहित्य उपसमिति २०१७ - २०१९
  

उपयोगी लिन्कहरु 


नेपाली भाषामा उपयोगी लिन्कहरु 


http://www.majheri.com/ 

https://www.samakalinsahitya.com/

 Links on English and Hindi Literature 

https://en.wikipedia.org/wiki/English_literaure

https://www.britannica.com/art/English-literature

​ 
Useful links about Nepali languages  in English 

https://en.wikipedia.org/wiki/Nepali_language

https://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_Nepal

https://www.britannica.com/topic/Nepali-language

https://www.lexilogos.com/english/nepali_dictionary.html



​http://www.full-stop.net/

https://www.laphamsquarterly.org/roundtable/

http://otherppl.com/

https://www.mcsweeneys.net/

http://hilobrow.com/

http://bookrageous.podbean.com/

http://www.litkicks.com/

https://www.guernicamag.com/

http://thenervousbreakdown.com/ 















​​

WORLD LITERARY SITES

Electric Literature
https://electricliterature.com/

Good Reads
https://www.goodreads.com/

LITERARY HUB
https://lithub.com/

BOOK RIOT
https://bookriot.com/

https://catapult.co/

http://slaughterhouse90210.tumblr.com/

https://therumpus.net/

http://vol1brooklyn.com/

http://coverspy.tumblr.com/

https://www.theparisreview.org/blog/

https://themillions.com/

https://www.newyorker.com/books

https://lareviewofbooks.org/

https://www.theawl.com/

https://thenewinquiry.com/

http://www.3ammagazine.com/3am/

http://www.edrants.com/segundo/

https://granta.com/

http://theamericanreader.com/

http://htmlgiant.com/

http://blog.largeheartedboy.com/